Anıt detayları
Anıtın bugünkü hâli, parça parça. Bronzun patinası ve mermerin damarı ancak yakından görünüyor.
Anıt tek bir heykel değil, dört ayrı parçadan kurulu bir grup: tepede atlı figür, kaidenin dibinde iki asker ve cephane taşıyan bir kadın, yüzeylerde dört rölyef panosu. Uzaktan bakınca hepsi tek kütle görünüyor, oysa her biri ayrı bir sahne anlatıyor.
Fotoğraf çekecekseniz saat önemli. Öğle güneşinde bronz yassı çıkıyor, kabartmalar kayboluyor. Sabah ve ikindi ışığı yandan geldiği için oyma derinliği ortaya çıkıyor, rölyefler ancak o saatlerde okunuyor.
Bu galeri bugüne bakıyor. Meydanın eski kareleri için tarihî fotoğraflar sayfasına bakın.
Atlı figür
Kaidenin tepesinde, atı Sakarya’nın sırtında. Saldıran bir komutan değil, ileriye bakan bir figür.
Yüz, uzaktan fotoğrafa bakılarak değil, 1925’te Çankaya Köşkü’nde yapılan portre etütlerinden çalışıldı. Atın duruşuna dikkat edin: şaha kalkmıyor, ağırlığı dört ayağında.
Mehmetçikler
Kaidenin iki yanındaki asker figürleri. Duruşları tören değil, nöbet duruşu.
İkisi aynı şeyi yapmıyor. Biri ufka, düşman hattına bakıyor. Diğeri arkasına dönüp arkadaşlarını çağırıyor. Yani bir an değil, bir hareket anlatılıyor.
Cephane taşıyan kadın
Sırtında top mermisi taşıyan sivil figür. 1927’de yapılan bir zafer anıtında askerlerle eşit yer verilmiş.
Anıtın en çok konuşulan parçası bu. Kaidenin dibinde, askerlerle aynı düzlemde duruyor ve süs değil, yük taşıyor. Cephe gerisindeki sivil emeğin anıta girmesi o yıllar için alışılmış bir tercih değildi.
Kaide ve rölyefler
Kabartma panolar Kurtuluş Savaşı sahnelerini anlatıyor. Yandan gelen ışıkta derinlik belirginleşiyor.
Dört pano Sakarya ve Dumlupınar’a bakıyor, her birinin altında bir kitabe var. Kaide mermer, altındaki platform Ankara taşı yani andezit. İkisinin dokusu yakından bakınca ayrılıyor.
Galeriyi genişletiyoruz. Elinizde serbest lisanslı, künyeli bir kare varsa bize yazın.
Son güncelleme: Ağustos 2026
_in_October_2024_03.jpg){kind=link}
