Tarihî fotoğraflar

Meydanın anıtsız hâlinden bugüne. Hepsi serbest lisanslı arşivlerden, hiçbiri yapay zekâ ile üretilmedi.

15 Ağustos 1922de Ulus Meydanı, anıt henüz dikilmemişti — 1922

Ulus Meydanı, 15 Ağustos 1922

Anıt henüz yok, fikri bile ortaya atılmamış. Bu kare Büyük Taarruz’dan on bir gün önce çekildi. Kaideye yazılacak "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir" emri daha verilmemişti.

bilinmiyor · Public domain · Kaynak

1930'larda Ulus Meydanı, renklendirilmiş — 1930'larRenklendirilmiş

Meydan ve I. TBMM binası

Anıt yerinde. Arkada duran bina ilk meclis, yani Cumhuriyet’in ilan edildiği salon. Anıtın buraya dikilmesi tesadüf değil, meydan o yıllarda devletin merkeziydi.

Gargarapalvin · CC BY 4.0 · Kaynak

1937de Zafer Anıtından Ankara Garına uzanan Cumhuriyet Bulvarı — 1937

Anıttan Ankara Garı'na Cumhuriyet Bulvarı

Anıtkabir henüz yapılmamış, resmî törenler hâlâ bu meydanda. Aynı yıllarda anıt kartpostallarda ve gezi kitaplarında Ankara’yı temsil eden görüntüydü.

Directorate General of Press and Information · No restrictions · Kaynak

Ulus Meydanı ve anıtın çevresindeki gündelik hareket — Bugün

Ulus Meydanı

Aynı açı, doksan yıl sonra. Anıt yerinde duruyor, çevresindeki her şey değişti.

Kurmanbek · CC BY-SA 4.0 · Kaynak

Karelerde ne değişiyor

Dört kareyi sırayla takip edince meydanın hikâyesi kendiliğinden çıkıyor. 1922'de burası anıtsız, sıradan bir şehir meydanı. 1930'larda anıt dikilmiş ve arkasındaki ilk meclis binasıyla birlikte devletin sembolik merkezi hâline gelmiş. 1937'de meydandan Ankara Garı'na uzanan bulvar açılmış, yani şehir anıtın etrafında kurgulanmış. Bugün ise meydan artık şehrin merkezi değil, anıt aynı yerde duruyor ama etrafındaki her şey yer değiştirmiş.

Kırılma noktası Anıtkabir. 1953'te tamamlanana kadar devlet törenleri bu meydanda yapılıyordu, sonrasında ağırlık merkezi güneye kaydı. Ulus'un bugünkü hâli o kaymanın sonucu.

Bu fotoğraflar nereden geliyor

Hepsi Wikimedia Commons'tan, serbest lisanslı. Her karenin altında fotoğrafçısı, lisansı ve kaynak bağlantısı yazıyor.

Renklendirilmiş kareleri ayrıca işaretliyoruz. Bunlar sonradan renklendirilmiş siyah beyaz fotoğraflar, orijinal renkli kayıt değil. Renkler yorumdur, belge değildir.

Google Haritalar'daki kullanıcı fotoğrafları telifli olduğu için kullanmıyoruz. Yapay zekâ ile üretilmiş "eski görünümlü" görsel de kullanmıyoruz: bir anıtı anlatan sitede uydurma bir kare, uydurma bir belge demek.

Son güncelleme: Ağustos 2026

Meydanın değişimini metinle okumak isterseniz Ulus Meydanı'nın tarihi sayfasına bakın. Anıtın bugünkü yakın çekimleri için anıt detayları galerisi var.